Tilmaamaha Bukaanka (Qaliinka kadib)
Tilmaamahan waxaa loogu tala galay bukaanka Qaliin galay ee biro la geliyay. Fadlan raac hadii ay jiraan Tilmaamo dheeri ah oo uu Dhakhtarka ku siiyay.
Qaliinka kadib: Bukaanka sariirtiisa ayaa lagu celiyaa iyadoo Gacanta ama lugtii la qalay badanaa kab la saaro ama shakaal lagu xiro. Qaliinka kadib, Saacadaha hore wuxuu bukaanka dareemi karaa labo labo iyo xanuun, sidoo kalana Gacanta ama lugta meeshii la qalay way barartaa waxaana Kalkaaliyayaasha siiyaan daawooyin lagu yareynaayo Laba labada iyo xanuunka. Si bararka loo yareeyana, gacantii ama lugtii la qalay kor ayaa loo qaadaa oo barkin ayaa hoos laga geliyaa, Baraf sidoo kale la saarsaaraa inta aysan ka daboolneen.
Sideed Saac ilaa 24 saac kadib Qaliinka, hadii aysan jirin sababo kale oo bukaanka u diidaayo inuu sariirta kasoo dego, waa la istaajiyaa oo waa la socodsiiyaa. Hadii uu gacan, Xusul ama garab ka qalan yahay asigaa socda; hadiise uu qaarka danbe sida Anqawga, Lug, Jilib ama Bowdada ka qalan yahay Shilke ayaa lagu socodsiiyaa iyadoo aan dhinacii la qalay dhulka dhigeyn. Sidoo kale Dhamaan bukaanada dadka waaweyn ee qaliimada lafaha looga sameeyo lafaha waaweyn waxaa la siiyaa daawooyin ka hortagaayo Xinjirowga dhiiga.
Bukaanka intuu sariirta saaran yahay waxaa la baraa lana faraa inuu sameeyo Jimicsiyo meeshii laga qalay la xiriira si socodka dhiiga, soo noqodka dhiiga loo saacido bararkana loo yareeyo, awoodii murqahana loo soo celiyo.
Maalin labaadka Qaliinka, badanaa waa la fasaxaa bukaanka, inta aan guriga loo dirina, Raajo ayaa la saaraa meeshii la qalay, Nabarkii qaliinka ayaa dhaymada laga bedelaa sidoo kalana bukaanka waxaa loo sharxaa tilmaamaha bixitaanka waxaana la siiyaa daawooyinka uu guriga ku qaadan lahaa sida xanuun baabi’iye iyo qalajiye.
Guriga: Bukaanka inta uu guriga joogo waxaa muhiim ah:
1. Inuusan sariir saarnaan. waa inuu soc socdaa, sariirtana u tagaa kaliya nasasho iyo hurdo.
2. Inuu daawooyinka Xanuun baabi’iyaha, Qalajiyaha iyo wixii kaloo daawo la siiyay u qaataa sidii loo faray
3. Inuu Sameeyaa jimicsiyada la xiriira qaliinkiisa iyo wixii kaloo la faray si looga hortago inuu kala goys adkaado ama dhibaato ka imaado dhaq dhaqaaq la’aan
4. Inuu ka ilaaliyaa nabarka qaliinka qoyaanka, carada iyo wasaqda
5. inuu Gacanta ama lugta ama meeshii la qalay kor u qaado oo uu barkin hoos ka geliyo si loo yareeyo bararka
6. Inta uu soc-socdo guriga iyo meelaha kalaba, hadii adimaha hoose laga qalay wuxuu isticmaali karaa Shilke ama Biraha la cugsado waxayna ku xiran tahay nuuca uu isticmaalayo iyo inuu luga culeys saarayo iyo in kale meesha uu ka jabay, nooca jabkiisa iyo birta la geliyay.
Bukaanka Usbuuciiba mar ayaa Fiisito iyo in la fiiriyo xaaladiisa ugu imaanaa dhakhtarka waxaana badanaa lasoo noqdaa maalinta 7-aad ee qaliinka kadib iyo maalinta 14-aad iyadoo maalinta 14-aad bukaanka laga furo dunta qaliinka.
Wixii ka danbeeyo Maalinta 14-aad: Kadib marka laga furo bukaanka dunta qaliinka, hadii aysan jirin cilad kale oo uu usoo noqdo waxaa laga furaa kabkii jeestada ama brace-ka ahaa waxaana la faraa inuu Culeys yar, mid dhex-dhexaad ah ama intuu u dulqaadan karo saaro lugtii la qalay.
F.G: Bukaanada Lugaha, Anqawga iyo Bowdada laga qalay, inta uu culeys saari karo dhinaca la qalay waxyaabo badan ayay ku xiran tahay oo fariin gooni u ah ayaa la siiyaa!. Sidoo kale in Kabka la furo ama lasii wado ilaa 45 beri waxyaabo badan ayay ku xiran tahay!.
Bukaanka waxaa dib loo balamiyaa oo uu dhakhtarka arkaa 45 beri kadib qaliinka si raajo loo saaro loona fiiriyo inta ay kabantay lafta, dhaqdhaqaaqa uu bukaanka sameyn karo iyo wixii kale ee bukaanka kusoo kordhay ama la farayo.
hadii aysan wax cilad ah jirin, Laftana bilaawday inay kabanto, bukaanka xanuun dareemeyn, waxaa bukaanka laga joojiyaa biraha oo toos u soco ayaa la dhahaa.
Bukaanka wuxuu dib u arkaa dhakhtarka markii ay qaliinka kasoo wareegato 3 bilood, 6 bilood, 9 bilood iyo 12 bilood iyadoo xiliyadaasna dhakhtarka fiirinayo bukaanka waxa uu dareemayo, xaaladiisa caafimaad guud iyo reysashada lafta raajo ahaan iyo aragtida bukaankaba.
Muhiimada ay leedahay La Socodka Dhakhtarka: Qaliinka Jabka kadib, in bukaanku ku xirnaado dhakhtarkiisa ugu yaraan mudo Sanad ah waa muhiim si xili hore loo ogaado loona xaliyo dhibaatooyinka ka dhasha qaliinka.
Dhibaatooyinka dhici kara qaliinka kadib waxaa kamid ah: Infekshan, Nabarka qaliinka oo dilaaca ama reysashadiisa ay daahdo, Jabkii oo reysan waaya, Jabkii oo si qaldan (Qalooc kujira) u reysta, Jabkii oo reysashadiisa ay daahdo, Birtii ama boolashii la geliyay oo jaba, Bukaanka oo Xanuun Xinjir ku sameysmata xididka ay kudhacdo iyo dhibaatooyin kale.
Ciwaano la xiriira
Jirka bani aadamka waxaa kujira 206 Lafood iyadoona Lafaha Adimaha (Gacmaha & Lugaha) ay yihii kuwa ugu badan ee jaba; waxa ugu badan ee jabiyana waa Shil.
Qaybtan waxaad ka heleysaa Wacyigelino isugu jira Qoraal iyo Video kuwaas oo ka hadlaya Xanuunada ugu badan ee lafaha iyo Kala goysyada
Waxaa la Qoray
June 2024
Waxaa Qoray
Dr.Sayid omar, Dhakhtarka Lafaha ee Isbitaalka Jaamacada Jazeera
Digniin: Xogta kore looguma talo galin in wax lagu daaweeyo ama go’aan caafimaad lagu qaato; Fadlan la tasho Dhakhtarkaaga hadii aad u baahan tahay la talin iyo daaweyn rasmi ah. Waxaad ka heli kartaa Dr.Sayid halkan oo aad balan ka qabsan kartaa.
Fadlan noogu reeb Fikirkaaga halkan oo (Ku dhufo halkan) hadii aad ku Qanac santahay Adeegaa, Wacyigelinta & Daaweynta Dr.Sayid.
